Wat doet inflatie met je vermogen?
Inflatie is de geleidelijke stijging van het algemene prijspeil. Als de inflatie 3% per jaar bedraagt, kost een boodschappenmand die nu €100 kost over 10 jaar ruim €134. Je hebt dan meer geld nodig voor hetzelfde. Andersom: het €100-biljet in je portemonnee is over 10 jaar nog maar €74 waard in koopkracht.
Voor spaarders is inflatie een stil maar slopend risico. Geld op een spaarrekening met 2% rente bij 3% inflatie levert per saldo een negatief reëel rendement op van –1% per jaar. Je wordt nominaal rijker, maar koopt steeds minder.
De formule voor inflatie-gecorrigeerde waarde
De reële waarde van een bedrag na inflatie bereken je als volgt:
NV = nominale waarde (bedrag in euro's)
i = jaarlijks inflatiepercentage (als decimaal)
n = aantal jaren
Inflatie in Nederland: historisch perspectief
De inflatie in Nederland was decennialang stabiel rond de 2% per jaar, conform het ECB-doel. Pas in 2021–2022 liep de inflatie sterk op, gedreven door energieprijzen en verstoorde aanvoerketens na de coronapandemie. In 2022 bereikte de Nederlandse inflatie een recordhoogte van ruim 14%. Sindsdien normaliseert de inflatie weer richting de 3–4%.
Voor lange-termijn berekeningen is een gemiddelde van 2–3% per jaar een realistische aanname.
Reëel vs. nominaal rendement
Banken en fondsen adverteren nominale rendementen — het rendement vóór inflatie. Voor je daadwerkelijke koopkrachtontwikkeling telt het reëel rendement. De exacte formule daarvoor is:
- Reëel rendement = ((1 + nominaal rendement) / (1 + inflatie)) − 1
- Bij 7% nominaal rendement en 3% inflatie: (1,07 / 1,03) − 1 = 3,88% reëel
- Bij 2% spaarrente en 3% inflatie: (1,02 / 1,03) − 1 = −0,97% reëel (koopkrachtverlies)
Dit verklaart waarom langetermijnbeleggers in aandelen historisch hun koopkracht beter hebben weten te behouden dan spaarders.
Veelgestelde vragen
- Hoe bescherm ik mijn spaargeld tegen inflatie?
- Opties zijn: (1) beleggen in aandelen of obligaties die historisch boven inflatie renderen, (2) investeren in vastgoed, (3) inflatiegekoppelde obligaties (TIPS of inflatie-linked bonds), (4) voor korte termijn: een hoogrentende spaarrekening kiezen. Er is geen risicoloze inflatiebescherming — hogere bescherming gaat altijd gepaard met meer risico.
- Welk inflatiepercentage moet ik invullen?
- Voor conservatieve berekeningen kun je 2–3% per jaar gebruiken (historisch Nederlands gemiddelde en ECB-doelstelling). Voor scenarios met hogere inflatie — bijv. energiecrisis of specifieke sectoren — kun je 4–6% instellen. De werkelijke toekomstige inflatie is niet te voorspellen.
- Wat betekent de "reëel belegd" lijn in de grafiek?
- Dit toont de reële koopkracht van je belegging na aftrek van inflatie. De formule: Reeel_belegd = PV × ((1 + rendement) / (1 + inflatie))^n. Als je rendement hoger is dan inflatie, stijgt je reële koopkracht; is het lager, dan daalt die ook al groeit je nominale vermogen.
- Houdt de calculator rekening met belasting?
- Nee, de berekening is bruto. In Nederland betaal je via box 3 belasting over een fictief rendement op je vermogen. Dit verlaagt het netto reële rendement verder. Raadpleeg de Belastingdienst of een adviseur voor je exacte situatie.