Wat is compound interest (samengestelde rente)?
Compound interest, of samengestelde rente, is het principe waarbij je rente ontvangt over zowel je oorspronkelijke inleg als over de eerder ontvangen rente. In tegenstelling tot enkelvoudige rente — waarbij je alleen rente over de hoofdsom ontvangt — groeit je vermogen bij samengestelde rente exponentieel.
Het verschil wordt pas echt zichtbaar over langere periodes. Na 5 jaar is het effect beperkt; na 30 jaar kan de gecumuleerde rente de totale inleg meerdere malen overtreffen. Dit is waarom financieel adviseurs zo sterk aandringen op vroeg beginnen met sparen of beleggen.
De formule voor samengestelde rente
Bij een startbedrag én een regelmatige maandelijkse inleg gebruik je de volgende formule:
PV = startbedrag (eenmalige inleg)
PMT = maandelijkse inleg
r = maandelijkse rente (jaarrente ÷ 12)
n = looptijd in maanden (jaren × 12)
De Regel van 72 — snel verdubbelen berekenen
Een handige vuistregel om te berekenen hoe lang het duurt voordat je vermogen verdubbelt, is de Regel van 72: deel 72 door het jaarlijkse rendement. Voorbeelden:
- Bij 4% rendement: 72 ÷ 4 = 18 jaar om te verdubbelen
- Bij 6% rendement: 72 ÷ 6 = 12 jaar om te verdubbelen
- Bij 8% rendement: 72 ÷ 8 = 9 jaar om te verdubbelen
- Bij 10% rendement: 72 ÷ 10 = 7,2 jaar om te verdubbelen
Een startkapitaal van €10.000 bij 8% rendement groeit dus in 27 jaar (drie verdubbeltijden) naar €80.000 — zelfs zonder een euro extra in te leggen.
Praktisch rendement: sparen vs. beleggen
Het rendement dat je kiest maakt een enorm verschil in het eindresultaat. Stel: je legt €200 per maand in gedurende 30 jaar. Wat is het verschil?
- Bij 2% (spaarrekening): eindvermogen circa €99.000
- Bij 5% (obligaties): eindvermogen circa €167.000
- Bij 7% (aandelen historisch): eindvermogen circa €243.000
- Bij 10% (optimistisch): eindvermogen circa €452.000
Het verschil tussen 2% en 7% na 30 jaar is meer dan €144.000 — bij precies dezelfde maandelijkse inleg. Dit maakt de keuze tussen sparen en beleggen op de lange termijn zo impactvol.
Compound interest vs. simpele rente
Bij simpele rente ontvang je elk jaar hetzelfde bedrag aan rente, berekend over alleen de oorspronkelijke hoofdsom. Bij samengestelde rente ontvang je rente over de hoofdsom én alle eerder ontvangen rente. Het verschil na 20 jaar bij €10.000 en 7% rente:
- Simpele rente: €10.000 + 20 × €700 = €24.000
- Samengestelde rente: €10.000 × 1,07²⁰ = €38.697
Dat is bijna €15.000 extra — puur door samengestelde in plaats van simpele rente.
Veelgestelde vragen
- Hoe vaak wordt rente samengesteld?
- Onze calculator gaat uit van maandelijkse samenstelling (12 periodes per jaar), wat de standaard is voor Nederlandse spaarrekeningen. Sommige beleggingsfondsen werken met dagelijkse samenstelling (365 periodes), wat een marginaal hoger eindresultaat geeft.
- Houdt de calculator rekening met belasting?
- Nee. In Nederland valt spaargeld en beleggingsvermogen boven een vrijstellingsbedrag (box 3) onder een fictief rendement waarover belasting wordt betaald. Het netto rendement na belasting is lager dan het bruto rendement dat je invult. Raadpleeg een belastingadviseur voor je persoonlijke situatie.
- Wat is het verschil met de spaardoel calculator?
- De spaardoel calculator werkt omgekeerd: je vult een doelbedrag in en berekent de benodigde maandelijkse inleg. De compound interest calculator toont juist het eindresultaat bij een bekende inleg en rendement.
- Is 7% rendement realistisch?
- Het historische gemiddelde rendement van een wereldwijde aandelenindex (MSCI World) ligt op circa 7–8% per jaar na inflatie over periodes van 20+ jaar. Dit is echter een langetermijngemiddelde; op kortere termijn zijn grote schommelingen mogelijk, waaronder meerdere jaren van verlies.